AZERBEJDŻAN
Informacja o stosunkach gospodarczych Polski z Azerbejdżanem

1. Podstawowe informacje, sytuacja gospodarcza
Typ państwa: republika parlamentarno-prezydencka z silną władzą prezydencką

Prezydent Republiki Azerbejdżanu Ilham Alijew

Powierzchnia: 86,6 tys. km.2
Ludność: 8,73 mln (1 stycznia 2009 r.)
Stolica: Baku
Waluta: manat AZM
Kurs waluty: USD = 0,8031 AZM (30.12.2009 r.)

Po rekordowym wzroście PKB w 2006 r. o ponad 35% jego dynamik systematycznie spada. W 2007 r. wzrost PKB wynosił 24,7%, w 2008 r. 10,8%, a w 2009 r. osiągnął wzrost 9,3%. Relatywnie wysokie wzrosty PKB w ubiegłych latach Azerbejdżan uzyskał dzięki wzrostowi wydobycia i eksportowi ropy naftowej (ponad 80% wartości eksportu ogółem), w tym bijących rekordy cen światowych na ropę naftową. Sektor naftowo-gazowy generując około 65-70% (tendencja rosnąca) dochodów budżetowych jest najistotniejszym źródłem finansowania wydatków państwowych. Stanowi również ponad 50 % PKB.
Kryzys gospodarczy, w tym spadek cen na ropę naftową w 2008 r. spowodował wyhamowanie tendencji wzrostowych azerbejdżańskiej gospodarki. Znacząco zmniejszyły się wpływy z eksportu surowców energetycznych oraz dynamika formowania dodatniego salda w bilansie płatniczym.
Struktura PKB w 2009 r. w podziale na sektory przedstawia się następująco: przemysł - 21,6 mld USD (50%), rolnictwo - 2,9 mld USD (6,7%), budownictwo - 3,2 mld USD (7,4%), transport - 2,8 mld USD (6,6%), komunikacja - 0,9 mld USD (2,1%), handel - 3 mld USD (6,9%), usługi socjalne - 5,1 mld USD (11,8%).

Obroty handlowe Azerbejdżanu z zagranicą w 2009 r. znacząco spadły i wyniosły 20,8 mld USD, w tym eksport 14,6 mld USD (spadek o 74,9% w porównaniu do analogicznego okresu 2008 r.), a import 6,1 mld USD (spadek o 16%). Ponad 92 % eksportu Azerbejdżanu stanowią surowce mineralne, a 2,7 % produkty rolno-spożywcze. W strukturze importu czołowe pozycje zajmują maszyny i urządzenia (30%udział), sprzęt transportowy (17%), metale nieszlachetne i wyroby z nich (10,6%), towary pochodzenia roślinnego (7,3%), produkty żywnościowe (6,8%), produkty chemiczne (6,1%).
W obrocie towarowym Azerbejdżanu z zagranicą kraje UE stanowią 52,8% , WNP-7,2%.
Największymi partnerami handlowymi Azerbejdżanu są w eksporcie: Włochy, USA, Rosja, Francja, Izrael, Turcja, Ukraina; w imporcie Rosja, Turcja, Niemcy, Ukraina, Chiny, UK, USA.

Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne


Wskaźniki

2007

2008

2009

I-VIII 2010 r.


PKB (w mld USD)

33,05

46.25

43,2

32, 7

PKB na 1 mieszkańca (w USD)

3906,1

5403,9

3.171,5

2.221,0

PKB (wzrost w %)

24,7

10,8

9,3

3,8

Deficyt budżetowy (% PKB)

2,9

3,0

bd

b.d.

Produkcja przemysłowa (w %)

25,0

6,0

8,6

b.d.

Inflacja (w %)

16,7

20,8

1.5

5,0

Bezrobocie (w %, w oparciu o metodologię ILO)

6,6

6,1

bd

bd

Eksport towarów (w mld USD)

6,0

47,7

14,7

13.9

Import towarów (w mld USD)

5,7

7,1

6,1

4.0

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (mld USD)

6,6

6,8

2,9

0,77

 

Źródło: Komitet ds. Statystyki Republiki Azerbejdżanu (www.azstat.org)

W 2010 r. sektor wydobycia i transportu surowców energetycznych pozostaje motorem wzrostu azerbejdżańskiej gospodarki. pozostaje nadal. Większa dynamika wzrostu PKB pozanaftowego jest ściśle powiązana z państwowymi programami inwestycyjnymi (redystrybucja dochodu z sektora naftowego do innych sektorów, głównie usług). Zwiększanie wolumenu inwestycji państwowych prowadzi do wypierania z rynku inwestycji prywatnych.
Wzrost PKB w 2010 uległ znacznemu spowolnieniu ze względu na słabszy wzrost PKB generowanego przez sektor naftowy. Wzrasta udział sektorów pozanaftowych w PKB Azerbejdżanu.
Kryzys nie stał się okazją do przeprowadzenia głębszych reform gospodarczych. Jego bezpośrednie negatywne skutki były łagodzone przez zwiększone transfery do budżetu z Państwowego Funduszu Majątkowego. Podejmowane kroki, jak znaczne obniżenie stawek refinansowania i poziomu obowiązkowych rezerw, nie przyczyniły się do ożywienia działań kredytowych banków, co wskazuje na wysoki poziom oceny ryzyka w otoczeniu biznesowym.
W wyniku spadków PKB krajach będących tradycyjnymi odbiorcami azerbejdżańskich produktów oraz silnego kursu manata w stosunku do walut regionalnych, największe straty poniósł azerbejdżański eksport pozanaftowy. Kryzys ujawnił sprzężenie silnej zależności eksportu od kilku rynków zbytu (w szczególności Rosji) oraz niskiego stopnia przetworzenia towarów eksportowych.

Sektor naftowy
W 2009 r. w Azerbejdżanie wydobyto 50,4 mln ton ropy naftowej (wzrost o 13,5% w porównaniu do 2008 r.). Większość surowca pochodziła ze złoża Azeri-Czirag-Guneszli zarządzanego przez międzynarodowe konsorcjum AIOP na czele z BP, Państwowy koncern Socar wydobył w 2009 r. 9,1 mln ton ropy naftowej. Wydobycie gazu ziemnego w 2009 r. przez spółkę SOCAR wyniosło 7,3 bcm wobec 8,2 bcm w 2008 r.

Zacieśnia się współpraca Azerbejdżanu z Ukrainą w zakresie dostaw ropy naftowej na Ukrainę. Eksport azerbejdżańskiej ropy naftowej na Ukrainę za okres I-VIII 2010 r. wynosi ok. 4% ogólnego eksportu tego surowca za granicę. Przewidywany jest dalszy wzrost eksportu ropy naftowej na Ukrainę dla rafinerii na zachodniej Ukrainie.
Po podpisaniu porozumienia tranzytowego z Turcją decyzja w sprawie transportu azerbejdżańskiego gazu z Szach Deniz II w kierunku europejskim ma zostać podjęta w I połowie 2011. W związku z brakiem innych dostawców nie jest jasne, czy projekt Nabucco będzie komercyjnie interesujący dla Azerbejdżanu (większe jednostkowe koszty transportu surowca przy częściowym zapełnieniu rury). Azerbejdżan deklarował gotowość dostarczania 10 bcm dla Nabucco. Równocześnie trwają prace nad studium wykonalności projektu AGRI, przewidującego transport gazu LNG z terminalu w Gruzji do Rumunii i na Węgry (8-10 bcm.).

2. Ramy prawno-traktatowe współpracy gospodarczej
Od 1 maja 2004. stosunki gospodarcze Polski z Azerbejdżanem reguluje Umowa o Partnerstwie i Współpracy zawarta pomiędzy UE i Azerbejdżanem, podpisana w
Luksemburgu 22 kwietnia 1996 r. (weszła w życie 22 czerwca 1999 r.), której postanowieniami objęte zostały nowe państwa członkowskie UE.

Bazę prawno-traktatową współpracy gospodarczej Polski i Azerbejdżanu tworzą m.in. następujące umowy:
umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobieganiu uchylania się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku podpisana 26.08.1997 r.;
umowa o współpracy w dziedzinie turystyki podpisana 26.08.1997 r.;
umowa o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji podpisana 26.08.1997 r. (Dz. U. z 1999 r Nr 61 poz. 656.);
umowa o współpracy gospodarczej podpisana 30 marca 2005 r. (Monitor Polski z 2006 r Nr 10 poz. 128.).

3. Wymiana handlowa Polski z Azerbejdżanem
mln USD


2007


2008


Dynamika

2007=100

2009

Dynamika

2008=100

Obroty

73,8

272,1


93,2


Eksport

69,3

104,9

151,0

82,9

78,8

Import

4,4

167,1

3758,0

10,3

6,0

Saldo

+57,6

-62,2


+72,6


W 2009 r wymiana handlowa pomiędzy Polską i Azerbejdżanem osiągnęła wartość 93,2 mln USD, w tym eksport 82,9 mln USD (spadek o 21,0% w porównaniu z 2008 r.), import 10,3 mln USD (spadek o 93,8%). Saldo wymiany towarowej wyniosło 72,6 mln USD. Udział Azerbejdżanu w obrocie towarowym Polski z zagranicą wyniósł 0,01%.
Największą pozycję w eksporcie do Azerbejdżanu w 2009 r. stanowiły aparatura odbiorcza do TV, perfumy i wody toaletowe, czekolada, brzytwy i maszynki do golenia, kosmetyki, leki, kamienie młyńskie, szlifierskie i ścierne, chleb, bułki, pieczywo cukiernicze, pojazdy samochodowe do transportu towarowego, kartony, pudła, torby papierowe.
Polska importuje z Azerbejdżanu zaledwie kilka pozycji towarowych, w tym m.in. orzechy laskowe, bawełna, polipropylen. W omawianym okresie 2009 r. w porównaniu do 2008 r. wzrósł import propylenu o 94% i orzechów laskowych o 42%. W roku 2009 r. nie odnotowano dostaw oleju ropy naftowej.
W okresie I-VIII 2010 r. odnotowujemy wzrost wymiany handlowej o ok. 55% w porównaniu do analogicznego okresu 2009 r. (81,3 mln USD), w tym wzrost eksportu o 47% (72,7 mln USD), importu o 173% (8,5 mln USD), głównie za sprawą dostaw do Polski propylenu. Podstawowymi towarami w eksporcie do Azerbejdżanu pozostają odbiorniki TV, kotły, spycharki, perfumy i wody toaletowe, leki, papier i tektura.

4. Współpraca inwestycyjno-kapitałowa
We wzajemnych stosunkach gospodarczych nie odnotowujemy jak dotąd inwestycji kapitałowych. Należy jednak odnotować, iż podstawa prawna jaką stanowi umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Azerbejdżanu o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji, a także realizowane przez rząd obu krajów programy prywatyzacyjne stanowią sprzyjające okoliczności dla podejmowania praz zainteresowane firmy działalności inwestycyjnej.

W Azerbejdżanie swoje przedstawicielstwa otworzyły następujące firmy:
-Selena (chemia budowlana),
-APS Energia (energetyka, dostawy komponentów dla sieci przesyłowych, współpraca z AZ państwową spółką AzerEnerji),
-Hydrosprzęt (dystrybucja maszyn Huty Stalowa Wola, działanie w AZ poprzez spółkę jv "VIF". Budowa warsztatu remontowego dla maszyn budowlanych w Baku.
Ogólny wolumen inwestycji w AZ: około 1 mln USD).

5. Dostęp do rynku
Azerbejdżan korzysta z preferencji celnych w ramach obowiązującego od 1 stycznia 2006 roku Generalnego Systemu Preferencji Celnych UE. Oznacza to, że towary niewrażliwe można sprowadzać na obszar celny UE z zastosowaniem stawki celnej 0% (z wyłączeniem składnika rolnego). Z kolei towary wrażliwe sprowadzane są po stawce obniżonej o 3,5 punktu procentowego w stosunku do stawki KNU. Wobec Azerbejdżanu stosowane są następujące pozataryfowe środki handlowe: nadzór nad importem środków tekstylnych, system Kimberley (dotyczy obrotu diamentami), monitoring graniczny w imporcie obuwia, zakaz wprowadzania na teren UE towarów naruszających niektóre prawa własności intelektualnej, zakaz importu skór i innych towarów wytwarzanych z niektórych gatunków dzikich zwierząt. W Azerbejdżanie stosowane są cła eksportowe na towary uważane za szczególnie ważne z punktu widzenia interesu narodowego: ropę naftową i produkty naftowe, polietylen, sodę kaustyczną, rury stalowe, koncentraty rud żelaza, wyroby z brązu, bawełnę i kawior. Towary wyprodukowane w Azerbejdżanie przez inwestorów zagranicznych są zwolnione z cła eksportowego.
Stawki celne importowe Azerbejdżanu mieszczą się w przedziale 3 - 15%.
Rząd azerbejdżański reguluje eksport tzw. towarów strategicznych: ropy i produktów naftowych, bawełny, energii elektrycznej i metali kolorowych. Eksporterzy tych towarów zobowiązani są do uzyskania zgody na eksport tych towarów w Państwowym Komitecie Nadzoru Handlu Zagranicznego.
W Azerbejdżanie stosowane są cła eksportowe na: ropę naftową i produkty naftowe, polietylen, sodę kaustyczną, rury stalowe, koncentraty rud żelaza, wyroby z brązu, bawełnę i kawior. Towary wyprodukowane w Azerbejdżanie przez inwestorów zagranicznych są zwolnione z cła eksportowego. Zabrania się eksportu broni palnej, materiałów radioaktywnych, narkotyków oraz leków psychotropowych.
Podatek od wartości dodanej (VAT) płacony jest od sprzedaży towarów i usług oraz od towarów importowanych. Stosowana jest jednolita stawka VAT w wysokości 18%.
Na import mięsa i przetworów z mięsa wymagana jest licencja Państwowego Komitetu Weterynarii.

Przyczyny niskiego poziomu polsko - azerbejdżańskiej wymiany handlowej są w bardzo niewielkim stopniu związane z barierami taryfowymi i pozataryfowymi. Znacznie poważniejszym ograniczeniem w rozwoju handlu między oboma krajami pozostają długa droga transportowa oraz ostrożność polskich inwestorów i eksporterów w związku z niejasnym podziałem gospodarki na nieformalne grupy interesów, bardzo wysokim poziomem korupcji i biurokracją.
Rynek azerbejdżański jest z punktu widzenia polskich przedsiębiorstw rynkiem odległym i niezbyt głębokim, którego obecny dynamiczny rozwój możliwy jest dzięki wysokim cenom węglowodorów na rynkach światowych.

6. Działania na rzecz rozwoju dwustronnej współpracy gospodarczej
Na podstawie umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Azerbejdżanu o współpracy gospodarczej podpisanej w marcu 2005 r. powołana została Polsko-Azerbejdżańska Międzyrządowa Komisja ds. Współpracy Gospodarczej. Komisja odbyła dotychczas III posiedzenia. Ostatnie odbyło się w Warszawie w dniach 13-14 maja
2009 r. W ramach Komisji podjęte zostały zagadnienia współpracy m.in. w sektorze ropy i gazu, w dziedzinie rolnictwa, transportu, finansowo-bankowej. Komisji przewodniczyli ze strony polskiej Wicepremier. Minister Gospodarki W. Pawlak, ze strony azerbejdżańskiej Minister Przemysłu i Energetyki N. Alijew.
W latach 2006-2007 odbyły się dwie edycje Ekspozycji Narodowych, w których wzięło udział po ok. 40 polskich firm.
Minister Gospodarki obejmuje częściowym dofinansowaniem niektóre przedsięwzięcia promocyjne o charakterze proeksportowym - bliższe informacje dostępne są w Portalu Promocji Eksportu www.eksporter.gov.pl, www.trade.gov.pl zakładka instrumenty wsparcia eksportu.
Pomocy finansowej w realizacji przedsięwzięć promocyjnych mogą udzielać również Urzędy Marszałkowskie w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych 2007 - 2013 - informacje w domenie: www.mrr.gov.pl i na stronach urzędów marszałkowskich poszczególnych województw.

7. Potencjalne dziedziny współpracy
W perspektywie średniookresowej gospodarka Azerbejdżanu ma znikome szanse na dywersyfikację i pozostanie nadal zależna od sektora wydobywczego. Jednakże perspektywy rozwoju gospodarczego Azerbejdżanu pozostają dobre przede wszystkim ze względu na wzrost cen na surowce energetyczne na światowych rynkach oraz spodziewany wzrost produkcji ropy naftowej w 2010-2011 roku.
W związku z tym Azerbejdżan będzie znacznym konsumentem przede wszystkim dóbr konsumpcyjnych.
Głównym (potencjalnie) obszarem polsko-azerbejdżańskiej współpracy gospodarczej pozostaje niezmiennie sektor naftowo-gazowy. Równie istotnym elementem współpracy energetycznej jest wsparcie polskich spółek w ich działaniach na rynku azerbejdżańskim. W 2009 r. podpisany został list intencyjny miedzy Grupą Lotos i azerbejdżańskim koncernem SOCAR, który otworzył drogę do podjęcia prac nad określeniem ram dalszej współpracy. Rozmowy z azerbejdżańskimi partnerami podjął również Orlen.

Pomimo zjawisk kryzysowych do najbardziej perspektywicznych obszarów współpracy można zaliczyć branżę budowlaną. Do perspektywicznych należą również: branża farmaceutyczna, rolno-spożywcza, przemysł meblarski, kosmetyczny, a także dostawy maszyn i urządzeń, w szczególności dla sektora przetwórstwa rolno-spożywczego, sektora przetwórstwa ropy i gazu.

8. Polskie placówki ekonomiczno-handlowe

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
w Republice Azerbejdżanu
Wydział Ekonomiczny

Azerbejdżan, AZ-1000, Baku
ul. Kiczik Gala 2, Iczeri Szeher
Tel. +994 (12) 492 01 14
Faks +994 (12) 492 02 14
E-mail: baku.amb.sekretariat@msz.gov.pl
Strona internetowa: www.baku.polemb.net
Opracowano w DWD
Warszawa, listopad 2010 r.

 

 

 


 

Współpraca międzynarodowa Sejmu

POLSKO-AZERBEJDŻAŃSKA GRUPA PARLAMENTARNA

Ukonstytuowała się w dniu 27-03-2008

1. Sandurska Małgorzata /PiS/ - przewodnicząca
2. Arndt Paweł /PO/ - wiceprzewodniczący
3. Karski Karol /PiS/ - wiceprzewodniczący
4. Woda Wiesław /PSL/ - wiceprzewodniczący

5. Błaszczyk Mariusz /PiS/
6. Graś Paweł /PO/
7. Kluzik-Rostkowska Joanna /PiS/
8. Senyszyn Joanna /Lewica/
9. Woźniak Tadeusz /PiS/
10. Zdanowska Hanna /PO/

Sekretasz grupy: Tryburcy Adrianna, tel. 22 694 18 16, fax. 22 694 19 52, e-mail: adrianna.tryburcy@sejm.gov.pl

 


Zareklamuj się za unijne pieniadze

Ministerstwo Gospodarki ogłosiło pierwszy nabór wniosków o dofinasowanie wyjazdów na zagraniczne misje i targi. Do rozdysponowania jest 12 mln zł.

Na początku sierpnia weszlo w życie rozporządzenie ministra gospodarki w sprawie szegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na udział przedsiębiorców w promocji w ramach 6.5.2 programu "Innowacyjna gospodarka" (DzU z 2010 nr 133, poz. 892).

Pozwala ona na przyznawanie kolejnego rodzaju dotacji z tego programu.

Co istotne, wejście w życie tego aktu od razu przełożyło się na realne możliwości sięgania po dotacje. Ministerstwo Gospodarki ogłosiło bowiem konkurs na udział firm w programie promocji o charakterze ogólnym. Przypomnijmy, że zgodnie z przepisami pomoc może zostać udzielona właśnie na udział w programie promocji o charakterze ogólnym albo branżowym programie.

Aktualny konkurs odnosi się do tej pierwszej możliwości, a tym samym nie ma na celu promowania konkretnej branży, grupy towarów lub usług. Innymi słowy swój akces do wyjazdu na targi i misji mogą zgłaszać wszystkie firmy, których projekty (działalność, perspektywy dalszego rozwoju) wpisują się jakoś w zaplanowane imprezy.

Imprezy do wyboru

W tej chwili przedsiębiorcy maja do wyboru 11 różnego rodzaju wydarzeń. I tak wolno zgłaszać swój udział do:
- wielobranżowej misji gospodarczej do Gruzji (II połowa października),
- misji gospodarczej na targi DEFENSYS - Grecja/Saloniki (28 - 31 października),
- misji gospodarczej towarzyszącej wizycie wicepremiera Waldemara Pawlaka do Turcji/Ankara (II połowa października),
- stoiska narodowego na Międzynarodowych Targach Łódek Jachtów Salon Nautico 2010 - Hiszpania/Barcelona (6 - 14 listopada),
- misji gospodarczej na targi China Industry Fair - Chiny/Shanghai (9 -13 listopada),
- misji gospodarczej na targi Israel Gateway 2010 - Izrael/Tel Awiw (27 - 30 listopada),
- misji gospodarczej na targi International Hotel/Motel & Restaurant Show - USA/New York (13 - 16 listopada),
- stoiska narodowego polskich firm w Azerbejdżanie/ Baku (listopad),
- misji gospodarczej w związku z wizytą wicepremiera Waldemara Pawlaka w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (listopad),
- misji gospodarczej na Międzynarodową Wystawę Przemyslu Obronnego INDODEFENCE 2010 - Indonezja/Jakarta (10 - 13 listopada),
- stoiska narodowego na Międzynarodowych Targach Autumn International Fair - Albania/Tirana (25 - 30 listopada).

Zgłoszenie i wniosek

W zależności od dokonanego wyboru należy zgłosić swój udział do odpowiedniej instytucji. Przykładowo dla pierwszej z wymienionych wielobranżowej misji gospodarczej do Wydziału Promocji Gospodarki w Ministerstwie Gospodarki. Dla misji gospodarczej w Turcji właściwa będzie Krajowa Izba Gospodarcza.

Z kolei dla misji gospodarczej na targi Internationa Hotel/Motel & Restaurant Show - Centrum Informacji Gospodarczej. Pełną listę aktualnych projektów objętych promocją ogólną wraz z wykazem odpowiedzialnych za przyjmowanie zgłoszeń instytucji można znaleźć na portalu ministerstwa: www.mg.gov.pl.

Zgłoszenia udziału w takiej imprezie nie wolno utożsamić ze złożeniem wniosku o dofinansowanie. Ten, niezależnie od tego, której dokładnie imprezy dotyczy, należy dostarczyć do Ministerstwa Gospodarki, Departament Wdrażania Programów Operacyjnych, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa.

Wnioski będą przyjmowane do wyczerpania budżetu, ale nie dłużej niż do 30 września. Jednak należy pamiętać, że zgodnie z przepisami wskazanego rozporządzenia, wniosek należy złożyć nie później niż 60 dni przed terminem rozpoczęcia programu promocji o charakterze ogólnym, do którego przedsiębiorca zgłosił swój udział. Na jakie dofinasowanie mogą liczyć firmy?

Pomoc nie może przekroczyć 50 proc. poniesionych wydatków (kwalifikowanych) i jednocześnie 25 tys. zł na udział w jednych programie.

Dodatkowe infrormacje można uzyskać wysyłając e-mail na adres: 652.POIG@mg.gov.pl

Co jest kwalifikowanym wydatkiem?
Do tej kategorii można zaliczyć pieniądze wydane m.in. na:
- wynajem powierzchni wystawowej,
- wynajem sali konferencyjnej,
- zakup usług w zakresie obsługi technicznej (nagłośnienie, oświetlenie itp.),
- organizacje seminariów, konferencji, pokazów, prezentacji itp.,
- usługi tłumaczenia (symultaniczne lub konsekutywne),
- transport osób, o ile jest to związane z organizacją seminariów, konferencji, pokazów lub degustacji,
- transport i spedycję eksponatów wraz z ich ubezpieczeniem i kosztami odprawy celnej,
- wpis do katalogu targowego, opłaty rejestracyjne oraz reklamy w mediach targowych.